Thư tình gửi một người – Love Letters (1)

 

Thư tình gửi một người

 

Blao, 2/9/1964

Dao Ánh thân mến,

Cơn mơ kéo anh trở dậy vào lúc 3 giờ sáng.

Bây giờ đồi núi Blao còn đêm mù sương và im lìm ngủ. Anh thắp nến trắng viết thư cho Ánh và trùm chăn quanh mình. Miền cao nguyên này lạnh suốt ngày.

Ánh ơi,

Anh hơi lạ lùng là suốt những ngày lên đây anh thường nằm mơ có Ánh. Có Ánh rất yên lành qua những con đường xa lạ của một mùa hè đã qua mà phựơng vẫn còn đỏ ngời. Hình như trời vừa qua một cơn bão lụt nên con đường có vẻ xơ xác. Ánh mặc áo nâu, tóc mềm như mây, có cả chiếc nơ màu nâu nhạt cài lên rất huyền hoặc. Anh còn nhớ là suốt con đường đi đó không khí bỗng ấm áp vô cùng. Anh đã trở dậy trong sự trống vắng dai dẳng ở đây.

Đáng lẽ kỳ này anh vào dạy nhạc ờ Sư phạm Quy Nhơn  (1) nhưng Cường và Cung (2) bảo anh nên thử liều lên nằm ở miền cao nguyên một lần xem sao. Ở đây mà chờ ngày vào Thù Đức (3). Thế cũng xong Ánh ạ. Có điều anh không ngờ là vùng đất này buồn đến thế. Những ngày đầu anh lên đây anh ngỡ là mình vừa mang một bản án treo đày về nơi hoang đảo. Anh chưa bao giờ đối diện với một dáng buồn lạ lùng và bi thảm như thế này. Không thể kể xiết sự hoang vắng bủa vây quanh mình những chiều, những đêm có mưa hạt nhỏ qua đây. Buổi sáng thức dậy sương muối xuống đầy cả vùng trước mặt, cây cỏ trắng xoá và những người Thượng đi lấy củi sớm ở những đồi chè chung quanh không còn nhìn thấy nữa. Buổi chiều có những chiều khô, hay mưa cũng thế, ngồi ở căn phòng, anh nghe rõ cả tiếng kèn đồng thổi về từ một đồn lính ở trên đồi cao rất buồn rất buồn. Như tiếng kèn trong phim “Tant qu’il y aura des hommes” (4).

Anh có cảm giác mình là một hoá thân phiền muộn treo lửng lơ trong một khoảng không nào đó. Không là đỉnh cao. Không là vực sâu. Một cái gì mang máng không rõ ràng.

Căn nhà anh ở nằm chênh vênh ở một triền dốc. Buổi chiều ở đây chỉ còn tiếng gió hú thật não nuột về ru anh ngủ mà thôi. Anh cảm thấy như mình càng ngày càng đi vào những bất lực và vô vọng to tát hơn. Càng cố vùng vẫy thì càng bị siết lại hay càng bị ngợp chới với hơn.

Bây giờ đã xa tất cả. Anh em. Người thân. Bạn bè. Vùng đất này như một miền bỏ hoang mà anh đã hiện diện ở đây làm loài củi mục.

Suốt ngày im câm như một số phận không tên, không tuổi, không còn dĩ vãng, tương lai. Ngôn ngữ nào của đô thị, của thành phố ở dưới kia mà anh ao ước được nghe lại, được nói lại vô cùng Ánh ơi.

Hôm nay anh lên Đà Lạt ( trước khi về đây) gặp Kim Vui ( ca sĩ) lấy xe đưa anh đi chơi quanh thành phố đến khuya. Buổi chiều sắp tối anh có thấy thoáng ai giống như Vũ, anh gọi mà không nghe.

Ở đây đi Đà Lạt và Sài Gòn rất gần. Nhưng anh vẫn thấy có gì cách biệt xa xôi như không liên hệ gì đến nhau.

Đêm ở đây anh thường vào ngủ sớm (9 giờ) bởi vì thành phố không có một sinh hoạt vui chơi nào.

Thành phố cũng chưa có số nhà. Ban đêm thì tối mù vì chưa có đèn đường. Trông bi đát lắm. Chán lắm Ánh ạ. Suốt ngày, ngoài những giờ làm việc buổi sáng, anh ngồi nhìn chiều và đêm về trên những con đường dốc đất đỏ, mây thì xuống thật gần, thật thấp. Chao ôi là buồn. Có lẽ anh cũng phải tìm cách nào để thoát khỏi nơi đây dù phải làm bất cứ gì để sống. Đời chúng anh phiêu bạt quá nên càng ngày càng tự du mình ra xa những yên lành cũ. Có lẽ một ngày nào đó Ánh cũng gặp lại anh như gặp lại một sự xa lạ, một inconnu, một etranger  (5) của một thời nào chưa hề có tên để gọi.

Đất đai của chúng anh ở dưới kia, vực thẳm bi đát vừa tráng lệ. Anh mong rằng một ngày nào đó con người sẽ càng nọc mình ra trước một toà án công minh của trời đất để thú tội, để trả lơi với sự sáng suốt trước mặt. Sau đó … sau đỏ sẽ không còn gì hay nếu còn con người thì những con người đó yêu thương nhau, yêu chân lý, yêu sự thật…không dối lừa, không gạt gẫm mình, không sống bằng phù phép ảo tưởng. Mọi người bây giờ đang đánh lừa mình bằng ảo tưởng. Không ai biết sống thực. Chưa ai biết sống cả Ánh ạ. Trên sân khấu rộng lớn vĩ đại của cuộc đời này, anh đã bắt gặp đủ loại người già, trẻ, giàu, sang, hèn, ngu, giỏi. Tất cả đều chạy tìm ảo tưởng. Từ đó đâm ra phỉnh phờ bởi vì phỉnh phờ là yếu tố chính của những cuộc bán buôn. Nhưng rồi anh nghĩ rằng mọi người đều đáng thương, đều là những tội nhân đáng được ân huệ, tha bổng.

Bây giờ là đêm lại. Tiếng hát Thái Thanh và ‘Ngừơi ra đi”  (6) của Phạm Duy thật buồn.. Thật buồn. Anh nhớ tất cả những người thân, nhớ vô cùng và thấy ấm ức vô cùng. Đêm đã mù sương ngoài kia. Anh không đủ can đảm để nói mãi chuyện buồn của mình. Ánh đã đi học lại chưa. Mùa thu lá có rụng nhiều ở Huế không?

Làm sao không nhớ những vết tích đã qua. Ôi những gì êm ả đâu còn, đâu còn. Anh mong nhận đươjc thư của Ánh về vùng Blao này những mùa lạnh ở đây sẽ ấm cúng hơn. Anh còn cả bao nhiêu tháng ngày rộng mênh môngtrải dài cuốn hút đằng trước mặt. Thật ghê rợn như một ám ảnh đen địu.

Bây giờ tháng 9. Anh gởi về cho Ánh sương mù và mây tháng 9 ở đây. Không có quà gì đẹp và buồn hơn nữa cho Ánh.

Anh cầu mong Ánh còn vui hoài và bình an vô cùng ở đó.

Anh không biết phải gửi về cho Ánh ở đâu nên gởi nhờ Thúy đem qua hộ. Đừng phiền. Mong tin Ánh và ‘J’irai pleurer sous la plaie” (7).

Tác giả: Trịnh Công Sơn

Chú thích:
(1) Trường Sư Phạm Quy Nhơn đến năm 1977 là Trường Đại Học sư phạm Quy Nhơn, hiện là trường Đại Học Quy Nhơn. Trịnh Công Sơn học tại trường Sư Phạm Quy Nhơn hai năm (1962-1964).
(2) Hai hoạ sĩ Đinh Cường và Trịnh Cung.
(3) Trường Bộ Binh Thủ Đửc, nơi đào tạo sĩ quan trừ bị của quân đội Sài Gòn.
(4) Phim Mỹ ( tên nguyên bản là From here to eternity) trắng đen, sản xuất năm 1953, đoạt tám giải Oscar, đạo diễn Fred Zinermann, các diễn viên chính Burt Lancaster, Montgomery Clift, Deborah Kerr, Frank Sinatra, Donna Reed… Phim được chiếu ở Sài Gòn những năm đầu thập niên 1960.
(5) Kẻ vô danh, người xa lạ.
(6) Bài Tiễn người ra đi của nhạc sĩ Phạm Duy.
(7) Ca khúc Mỹ, nguyên tác Crying in the rain ( Khóc trong mưa) do Howard Greenfield và Carole King hát, lời Pháp J’irai pleurer sous la plaie do Richard Anthony hát.

(English Version)

 

       Love letters (1)

 

Author: Trịnh Công Sơn

Translation: Đặng Hoàng Lan
Blao 2/9/1964
Dear Dao Ánh,
My dream woke me up at 3:00 am. In the silence of the early morning, I could see the hills of Blao were still covered by a dark mist and sleeping quietly. I wrapped myself in a warm blanket to insulate my body from the deep chill that always characterizes this lonely plateau at night. I decided to light a candle and write a letter to you.
Dear Ánh,
It is a bit strange that during the days here, I often dream of you. I often think of last summer when the phoenix flowers were still bright red. I remember you as you peacefully strolled along the unfamiliar roads. The roads had become so ragged like a hurricane had passed through. You wore a brown blouse with your hair soft as a cloud and pulled back in a fanciful light brown bow. I can still remember the warm air that you brought with you as you passed along that desolate road. I often get lost in the memory.

Right now I am teaching music at Quy Nhon Teachers School, but Cừơng and Cung told me to try to stay on the plateau. I am waiting for the day when I will have to go to Thủ Đức. I don’t mind waiting here. I don’t think that it is a sad place to be. In the early days when I first came to Blao, it felt like I had just been exiled for a suspended sentence on a remote island. I had never felt such a strange and tragic melancholy. It was impossible to describe the feeling of desolation that surrounded me each evening and night while I listened to the drops of rain falling on the thin roof. Now every morning when I wake up I can see the whole plateau is covered with frost. At dawn, the grass is blanketed in white enveloping the highlanders as they collect their firewood in the surrounding tea hills. Regardless of the weather, I can hear the trumpet from the military post on the hill blaring as I sit in my room. It sounds very sad like the trumpet in the movie “As Long as There Will Be Men.”
I feel that I am like a depressed shell of a man suspended in limbo. It is neither the highest summit nor the deepest abyss. It is a feeling that it difficult to describe.
My house is precariously situated on a steep slope. In the afternoons, there is a howling wind that blows across the hills lullabying me to sleep. With each passing day, I feel as if I am becoming increasingly disabled and hopeless. The more I struggle, the more I am tied. I feel like I am drowning, and I can feel my hands frantically grasping for help.

Now I am alone. I am far away from my relatives and my friends. I feel like a worthless piece of rotten firewood doomed to wait eternally in this uninhabited land.
As I spend my days waiting alone in silence as a nameless, faceless man with no past or future, I long to hear the low murmur of the city. I miss the noise of the town that lies just below my lonely home on the side of the hill.
On the day I arrived in the city of Đà Lạt, I met Kim Vui, the singer. As she showed me around the city in her car until late in the evening, I caught a glimpse of someone who looked like Vũ, but he didn’t recognize me. I still find a great distance between Đà Lạt and Sài Gòn even though they are not very far apart geographically.
Here in Blao, I go to bed early at nine o’clock because the city does not have any entertainment. There are not many houses yet and the nights are dark and gloomy because there aren’t any streetlights. It is quite dramatic, but it is also quite a bother! Except for the morning work hours, I sit here every afternoon and evening staring at the desolate, dusty, red dirt road that winds up the slope of the plateau toward my lonely room. The low-hanging clouds bring a bitter sadness. Perhaps, I must find a way to escape this place. But, what will I do for a living? I live a vagrant life now and I am further and further away from my youthful self in those peaceful days of long ago. Maybe one day when you see me again, I will be like a stranger who does not resemble the man you once knew.

Perhaps our true place is purgatory. An abyss can be just as tragic and gorgeous as a summit. I hope that someday all of our souls will appear before God so that we may confess our sins with clear and lucid minds. After that final judgement, there will be nothing left and the survivors will love each other and love the truth. The people will neither lie to each other nor will they deceive themselves. Humans will no longer live in a magical illusion, and they will not continue to delude themselves. No one is truly alive. No one knows how to live an authentic life. On this great stage of life, I have met many kinds of people from the elderly to the young, from the rich to the poor, from the good to the bad. All of them yearn for the illusion. It is from this cruel illusion that they have come up with dishonesty. In order to succeed in this world of commerce, they must cheat and lie. It is important to recognize that humans are pitiful. They deserve to be forgiven for their many transgressions. They deserve to be pardoned for their mistakes.
Now the foggy night has descended. Thái Thanh’s sweet singing of the song “The Traveler” by the musician Phạm Duy is heartbreaking. The lyrics and melody are so tragic and sad! The song makes me miss my family. I miss them very much and I am full of quiet rage. I don’t have the necessary courage to talk about my sad story anymore. Have you returned to school? It is now autumn in Huế. Are there many leaves falling from the trees?

How can I forget the moments that have passed. The old quiet days are no more. I hope to receive your letters here in the Blao region, so that the cold season will be warmer. There are too many days and months stretching ahead of me. The endless days haunt me like a ghost.
Now it is September. I am sending you the chilly September fog. I have no more beautiful and sad gifts for you. I pray that you are happy and at peace there.
I don’t know how to send you my letter, so I will ask Thuý to deliver it for me. I look forward to hearing from you and “J’irai pleurer sous la plaie”.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: